نقد علوم‌وفنون‌ادبی دهم-درس چهارم :کالبد شکافی متن (نثر)

در همان جملات آغازین درس به گام نخستین اشاره کرده و به نظر می رسد این گام نخستین با گام نخستین درس قبل تفاوت دارد.
دوعبارت را کنار هم می‌آورم تا بیشتر متوجه شویم :
در درس سوم چنین آمده است :
"خواندن دقیق متن،  نخستین گام مؤثر در رویارویی با متون است ؛البته پیش از خوانش، نگاهی کلی به متن از ٱغاز تا انجام برای کشف لحن وآهنگ، ضروری است."  (ص.  ۲۳)
اما در درس چهارم چنین آمده:
"آموختیم که نخستین گام در رویارویی با متن، ایجاد فرصت برای تفکر و تامل در سراپای متن است ؛یعنی هر متنی که به ما داده شد،  نباید بی درنگ آن را در دست بگیریم و بخوانیم و درباره اش نظر بدهیم ؛بلکه ابتدا با ارامش، متن مورد نظر را دریک نگاه اجمالی بررسی می کنیم" (ص. ۲۷)
در متن نخست،  نخستین گام قبل از خوانش را نگاه کلی به متن جهت کشف لحن و آهنگ می داند ،
ولی در متن دوم، نخستین گام را  ایجاد فرصت برای تفکر و تامل در سراپای متن می داند و نام این مرحله را هم چشم خوانی گذاشته،  پس لازم است مرحله چشم خوانی را با هدفی مشخص به مراحل پنجگانه بیفزاییم .
البته درست است که هردو متن یک سخن را می گویند اما این مشکل وقتی پیدا می شود که گام نخستین کالبد شکافی  به پرسش گذاشته شود .
پس مرحله چشم خوانی به دو منظور انجام می شود یکی کشف لحن و دیگری کشف موضوع و نیز ساختار ظاهری متن.